In maart heb ik een kort bezoek gebracht aan Freek en Nienke in Kochia. Ik werk bij Mensen met een Missie (voorheen CMC), een Nederlandse ontwikkelingsorganisatie. Elk jaar bezoek ik Kenia om de vele projecten te bezoeken die door ons worden ondersteund. Omdat we meebetalen aan de verblijfskosten van Freek, wilde ik graag Kochia aandoen om te zien hoe Freek en Nienke het maken, hoe zij wonen, met wie ze samenwerken.

Na bezoeken aan vele kantoren in drukke steden in Kenia, was het een verademing in Kochia. Nienke en Freek wonen nogal afgelegen, ver van verharde wegen, van winkels, en water- en elektriciteitsvoorzieningen. Maar daar staat wel wat tegenover. Vanaf de veranda aan hun nieuwe huis kijk je uit op een prachtige vallei, de ananasvelden lopen bijna door tot hun huis, er heerst een weldadige rust, en ’s nachts is het er echt donker. Kortom, Afrikaanse platteland op zijn mooist.

Dit droge en stenige gebied is zeer geschikt voor commerciële ananasproductie. Freeks werk bestaat daarom grotendeels uit het introduceren van moderne ananasproductie en het opzetten van een goede afvoer naar de stedelijke consumentenmarkten. Het welkomstritueel bestond uit het samen eten van een sappige, heerlijk zoete ananas. Zo heb je ze niet in Nederland. Daarna hebben we rondgewandeld door de ananasvelden en veel gesprekjes gevoerd, en samen gegeten. Nienke is zich nog aan het oriënteren hoe zij het beste haar kennis en vaardigheden als ergotherapeut kan inzetten voor de plaatselijke bevolking. Ze hoopt nauw samen te kunnen werken met de medewerksters van de plaatselijke kliniek. De initiatiefnemer van het Nyikwa Ramogi project, Jack Odote, was ook aanwezig om het initiatief toe te lichten.

Ik heb in een heel korte periode veel positieve indrukken opgedaan. De ananasaanplant van het project ziet er goed uit. Binnenkort zullen de eerste vruchten geoogst en verkocht kunnen worden. Jack Odote, die in Nairobi woont en werkt, lijkt oprecht iets te willen doen voor de ontwikkeling van zijn geboortedorp. Hopelijk zal het project zich in de toekomst kunnen ontwikkelen tot een echt gemeenschapsinitiatief, met ook aandacht voor basisgezondheidszorg en ecologie. Het project wordt rustig opgebouwd. Het bevindt zich nu nog in de experimentele voorbeeldfase, waardoor buren en andere dorpelingen van dichtbij kunnen zien wat het concreet oplevert. Alleen op deze wijze zullen zij overtuigd kunnen worden om actief mee te gaan doen.

Succes is natuurlijk niet gegarandeerd. Er zijn ook allerlei risico’s, die maar zeer ten dele zijn te voorzien en te controleren. Ik heb Nienke en Freek geadviseerd om vooral goed te letten op de sociale inbedding van hun werkzaamheden: zorg dat je geaccepteerd wordt door de mensen met wie je samenwerkt, probeer te begrijpen wat hen motiveert en wat hun talenten en mogelijkheden zijn. Echte ontwikkeling komt namelijk alleen tot stand met de mensen en door de mensen zelf. Nienke en Freek hebben daarvoor alle gelegenheid. Ze bevinden zich in de unieke situatie dat ze opgenomen zijn in een Afrikaans familieverband, en daardoor het dagelijkse leven op het Afrikaanse platteland van binnenuit kunnen leren kennen. Weinig ontwikkelingswerkers hebben deze leerervaring. Dat alleen maakt hun uitzending al de moeite waard.

Kees Schilder